In 1998 verscheen – postuum – een boeiend boek van Leo Apostel over spiritualiteit (Leo Apostel: Atheïstische Spiritualiteit, VUBPress, Brussel, 1998), waarin hij niet alleen bijeenbrengt wat ogenschijnlijk gescheiden is en moet blijven (religie en atheïsme, mystiek en atheïsme), maar waarin hij vooral zeer sterk weet te nuanceren. Door zijn grote belezenheid, zijn kennis van alle religieuze, mystieke en filosofische stromingen van gisteren en vandaag, weet hij vele verbanden te leggen, vele overeenkomsten en verschillen te zien en uit te werken, die ook steeds in een context worden geplaatst. In 2006 verscheen – eveneens postuum, ook al was dat in dit geval niet zo bedoeld – een nieuw boek van Piet van Brabant over een gelijkaardig onderwerp, nl. spiritualiteit (Piet van Brabant: De spiritualiteit van de vrijmetselaar, Uitgeverij Houtekiet, Antwerpen/Amsterdam, 2006).

Beiden waren eveneens bekende vrijmetselaren; Apostel heeft een van de filosofische basiswerken over de vrijmetselarij geschreven, waar nog steeds eenieder die zich ernstig met de vrijmetselarij bezig houdt, naar verwijst (Vrijmetselarij, een wijsgerige benadering, Hadewijch, Antwerpen/Baarn, 1992), en Piet van Brabant is in Vlaanderen sinds de oprichting in 1979 van de RGLB (Reguliere Grootloge van België) het gezicht en de stem van die obediëntie tegenover de buitenwereld, door zijn voordrachten, maar vooral door het vijftal boeken, waarin hij de grondbeginselen van de reguliere vrijmetselarij, zoals hij die ziet, uiteenzet en waarvan voornoemd boek dus het laatste is.Het boek van van Brabant bevat geen index en geen bibliografie; in tegenstelling tot dat van Apostel is het trouwens totaal niet wetenschappelijk opgevat, dat waren zijn vorige boeken trouwens evenmin. Zij behoren eerder tot het genre van de apologie. Opvallend is echter dat in het laatste boek Apostel nergens genoemd wordt, en dat er evenmin onrechtstreeks naar hem verwezen wordt – ondanks het onderwerp.
[Verder lezen →]